Finans Yönetimi Nedir ve Ne İşe Yarar?

FİNANS YÖNETİMİ NEDİR VE NE İŞE YARAR?

Hazırlayan: Kutsal Çakır

Finans yönetimi, kısaca işletmenin para akışının yönetilmesidir. Daha geniş anlamda, bir işletmenin hedeflerine ulaşabilmesi için elindeki mevcut ve ihtiyaç duyduğu kaynakları en uygun şartlarda sağlaması ve bu kaynakları en verimli şekilde kullanması sürecidir. Bu süreç işletmenin parasının, yani nakit akışının planlanması (bütçe), organize edilmesi, kayda alınması (muhasebe) ve kontrol edilmesini kapsar. 

Finans yönetimi, işlevsel olarak, işletmenin stratejik yol haritasını belirler. Bu yol haritası en basit haliyle aşağıdaki başlıklar uygulanarak belirlenir.

Likiditeyi Korumak: İşletmenin kısa vadeli borçlarını ve alacaklarını sürekli takip ederek ödeme kapasitesini, yani nakit akışını pozitif tutmak, herhangi bir nakit sıkışıklığının yaşanmasını engellemek.

Karlılığı Artırmak: İşletmenin gereksiz giderlerini belirleyerek maliyetleri minimize ederken gelirleri maksimize edecek stratejiler geliştirmek.

Risk Yönetimi: Piyasa koşullarındaki belirsizlikler, döviz kurlarındaki ve faiz oranlarındaki dalgalanmalar gibi risklere karşı bir koruma oluşturmak.

Kaynak Tahsisi: Eldeki sermayenin, yani paranın getirisi en yüksek olan projelere yönlendirilmesini sağlamak.

Büyüme ve Sürdürülebilirlik: İşletmenin sadece bugünkü gereksinimlerini finanse etmek değil, gelecekteki yatırımlarını da finanse edebilecek güçlü ve sağlıklı bir finansal yapıya ulaşmasını sağlamak. 

Yukarıda belirttiğimiz başlıkları gerçekleştirebilmek için aynı zamanda finansal planlama, finansal kontrol ve karar verme mekanizmalarının da sağlıklı şekilde çalışması gerekmektedir.

Finansal planlama, işletmenin gelecekteki gelir ve giderlerini tahmin edilerek bir bütçe oluşturulmasıdır. 

Finansal kontrol, oluşturulan bütçede planlanan hedeflerle gerçekleşen rakamları karşılaştırarak, sapmaların düzeltilmesini ve ileriye dönük daha sağlıklı planlama yapılmasını sağlar.

Karar verme aşaması ise, işletmenin yatırım, varlık yönetimi ve borçlanma konularında geçmişte gerçekleşen ve gelecek için planlanan finansal veriler eşliğinde rasyonel karar alınmasını sağlar.

İyi bir finans yönetimi, bir işletmenin muhasebe kayıtlarında ne kadar para kazandığına değil, kazandığı paranın ne kadarının işletmenin nakit akışında kaldığına odaklanmalıdır. Muhasebe kayıtlarına göre yüksek ciro ve kar eden bir işletmenin gerçekte kasasında nakit bulunmadığı için iflas ettiği çok karşılaşılan bir gerçektir. Şirketler çoğu zaman borçlu oldukları için değil, kötü nakit akışı sebebiyle batarlar. Kısacası, etkin bir nakit akışı yönetimi ve likidite işletmenin can damarıdır. 

Finansal kurumlar (Banka, Faktoring, Varlık Yönetimi Firmaları, vb.), işletmeler herhangi bir şekilde kredi kullanmak, yani belli şartlarda borç para almak istediklerinde, işletmelerin geçmiş ve güncel finansal yapıları, güçleri ve finansal yönetimlerini ölçüp değerlendirerek borç para verirler veya vermezler. Kısacası, finansal kurumlar borç verecekleri parayı belli bir zaman sonra geri ödeyebilecek işletmelere, yani, işletmenin kredibilite değerlerine göre borç verirler. Kredibilite değerlendirmelerinde de işletmelerin finans yönetimlerinin de takip etmeleri gereken çeşitli likidite oranları, borç oranları, öz sermaye yeterliliği oranları, yatırım verimliliği oranları gibi finansal oranları değerlendirerek çalışma yaparlar. Diğer bir deyişle, finansal  geçmişiniz ve oranlarınız ne kadar iyiyse kredibiliteniz o kadar yüksek olur ve gerektiğinde o kadar rahat kredi kullanabilme imkanınız olur. 

Yukarıda bahsetmiş olduğum nakit akışının önemini ve finansal oranları daha sonra ayrı başlıklar altında yayınlayacağım. 

Özetleyecek olursak, finans yönetimi, işletmelerin alacaklarını, borçlarını ve yatırımlarını kayıt altında tutarak ve geleceğe yönelik planlayarak, tüm parasal faaliyetlerini ve hareketlerini yöneten çok önemli birimlerinden biridir. Almış olduğum eğitimlerden birinde bir üstadımızın dediği gibi “Eğer bir işletmeyi gemiye benzetirsek; pazarlama yelken, üretim motor, finans ise rotayı çizen ve yakıtı kontrol eden kaptandır.”